NA DANAŠNJI DAN: Velike ljubavi velikih ljudi - Aleksandar i Draga Obrenović

Puč protiv kralja organizirao je kapetan Dragutin Dimitrijević Apis, kasnije vođa zloglasne organizacije Ujedinjenje ili smrt, poznate i kao Crna ruka. 

Dana 11. juna 1903. godine došlo je u Srbiji do krvavog puča u kojem je ubijen kralj Aleksandar Obrenović, zajedno sa suprugom kraljicom Dragom. Ubijeni su i premijer Dimitrije Cincar-Marković i ministar obrane Milovan Pavlović, kao i dvojica kraljičine braće iz poznate obitelji Lunjevica. Kraljica Draga bila je jedan od uzroka Aleksandrove nepopularnosti. Naime, kralj je na visoke položaje imenovao njenu braću, a nagađalo se da će Aleksandar, budući da nisu imali djece, imenovati njenog brata Lunjevicu za nasljednika prijestolja. Drugi uzrok bila je Aleksandrova politika koja se oslanjala na suradnju s Austro-Ugarskom, umjesto na tradicionalnog pravoslavnog savezništva s Ruskim Carstvom.

Puč protiv kralja organizirao je kapetan Dragutin Dimitrijević Apis, vođa kasnije zloglasne organizacije Ujedinjenje ili smrt, poznate i kao Crna ruka. Kobnog dana u sitnim jutarnjim satimanaoružani urotnici provalili su u kraljevski dvorte dinamitom raznijeli vrata kraljeve sobe. Međutim, iznenadili su se kad su vidjeli da je soba prazna. Tek detaljnim pretraživanjem dvora pronašli su kralja i kraljicu koji su se skrivali u jednom tajnom prolazu, obučeni u svilene košulje za spavanje. Pucali su u njih potrošivši sve metke iz revolvera,a zatim su ih krvnički sasjekli sabljama. Mrtva tijelakraljevskog para bacili su kroz prozor u dvorište, na gnojište. Bio je to kraj dinastije Obrenovića. Novim srpskim kraljem postao je Petar Karađorđević, koji je kao vladar bio omiljen u narodu, ali je ostao vječiti dužnik Apisu koji mu je omogućio dolazak na prijestolje i to je u budućnosti obilato iskorištavao.Saveznički odnosi s Austro-Ugarskom su prestali, a Srbija se ponovo vezala uz Rusiju i Francusku.

Za sreću i dobro zdravlje cele porodice, svaki vernik danas treba da ispoštuje OVE običaje! Slavimo Petrovske poklade! Sutra počinje POST!

Danas se obeležavaju i Petrovske poklade, koje kod Srba predstavljaju poslednji dan pred Petrovdanski post - poslednji dan kada se pred Petrovdan jede meso.

Srpska pravoslvna crkva danas slavi Petrovske poklade, koje se obeležavaju poslednji dan odnosno poslednje, trapave, nedelje pred početak petrovdanskog posta. 

Verovatno ovo niste znali, ali današnja nedelja je u srpskoj narodnoj tradiciji veoma posebna i za nju se vezuje mnogo običaja i verovanja od kojih su se neka zadržala sve do današnjih dana.

Iako većina poklade vezuje za katoličke narode i njihove proslave, reč je zapravo o običaju koji je duboko ukorenjen i u našoj tradiciji. Kod Srba one se obeležavaju pred početak svakog velikog posta, pa su tako danas Petrovske poklade - zadnji dan kada se pre Petrovdana jede meso!

Već sutradan, u ponedeljak, počinje post. Koreni poklada su paganski i vezani su za obeležavanje kulta Sunca i dolaska proleća. Ipak, običaje je vremenom prihvatila hrišćanska crkva i prilagodila ih.

Nedelja pred početak posta naziva se pokladna, odnosno trapava nedelja. Ova, koja je sada u toku, pokladna je nedelja Petrovskog posta i tokom nje u našem narodu postoje određena pravila i običaji.

Okupite porodicu i nahranite siromašne

Prema narodnim običajima, poklade su praznik koji uvek za ručak treba da okupi sve članove porodice. Trpeza poklada treba da bude ispunjena jelima koja se spremaju od mesa, mlečnih proizvoda i svega od čega će se vernici u narednom periodu odricati.

Stari kažu da se na današnji dan pozivaju i siromašni susedi i prijatelji jer svi treba da se "omrse" tokom zajedničkog obreda i složno i u veselju uđu u post koji će trajati do Petrovdana.

Mladići i dečaci pale lile

Kao i kod drugih poklada, priprema se mrsna gozba, po nekim selima idu pokladni svatovi, dok se u drugim pale lile. Lile su buktinje od osušene brezine ili trešnjine kore.

Obično ih pale mladići i dečaci, obilazeći oko kuća, torova, izvora po tri puta, govoreći: “Lila gori žito rodi“, ili “Veselo nam lile gore, da nam krave dobro vode“. Domaćini kod kojih lilari dođu, daju im belog mrsa i nešto drugo od hrane. Veruje se da će ona kuća koja nagradi lilare, čitave godine biti od napretka!

Običaj je i da devojke skupe slamu na gomilu i zapale na seoskoj utrini. Tu potom dolaze lilari i ostala omladina, pa svi zajedno slave i vesele se igrajući oko vatre, a muškarci se takmiče u preskakanju plamena. Naravno, gozba je takođe propratni deo slavlja, zbog hrane koju su lilari sakupili u selu. Što se tiče drugih običaja pred Petrovski post, postoji pravilo u Istočnoj Srbiji prema kom se na pokladni dan nikako ne valja češljati, jer može “sva kosa opasti s glave”.